ਲੇਖਕ

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

ਰਸੋਈ ਘਰ

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਲ

ਮਲਹਾਰ ਸਿੰਘ ਜਰਮਨੀ

ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੁਪਾਲਪੁਰੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਅੰਜੂਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਡਾ.ਮਲਕੀਅਤ ਸਿੰਘ ਸੁਹਲ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ:ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਐਸ ਸੁਰਿੰਦਰ ਇਟਲੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ:ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾਏ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਕਸ ਕਲੋਨ (ਜਰਮਨੀ)

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰੰਘ ਸੰਧੁ ਬਟਾਲਾਵੀ

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਾਵੈਂਟਰੀ, ਯੂ ਕੇ

 
 
 
 
ਬਾਲ ਜਗਤ

ਸਿਆਣੀ ਬੁਲਬੁਲ -ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ

June 10, 2018 01:17 AM

ਮਨਸੁਖ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਮੁੜ ਆਇਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਹੀ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦਿਆਂ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੱਥ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਬੁਲਬੁਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੁਲੇਲ ਨਾਲ ਉਸ ’ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ।
ਬੁਲਬੁਲ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਈ। ਉਹ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਗਾਉਣਾ ਰੋਕ ਕੇ ਉਹ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ, ‘ਉਹ ਝੱਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹੈ?’
‘ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।’’ ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
‘ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਐਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?’ ਬੁਲਬੁਲ ਬੋਲੀ।
ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਤੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਏਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਮਜਬੂਰ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਸੱਖਣੇ ਹੱਥ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਏਗੀ। ਲੋਕੀਂ ਮੇਰੇ ’ਤੇ ਹੱਸਣਗੇ।’
‘ਚੰਗਾ ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਰਤਾ ਕੁ ਰੁਕ ਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਣਾ ਏਂ।’
ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੀ, ‘ਵੇਖੀਂ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਉਸ ’ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ’ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੀਂ।’
ਬੁਲਬੁਲ ਦੀਆਂ ਸਿਆਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੁਲੇਲ ਨੀਵੀਂ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬੋਲਿਆ, ‘ਜਾ ਉਡ ਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।’
ਬੁਲਬੁਲ ਉੱਥੋਂ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ’ਤੇ ਜਾ ਬੈਠੀ। ਹੁਣ ਉਸ ’ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਕੜ ਕੇ ਬੋਲੀ, ‘ਉਏ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੱਚੀਮੁੱਚੀ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਢਿੱਡ ’ਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਨਮੋਲ ਹੀਰਾ ਏ, ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੇ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਡਰਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਇਹ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਹੀਰਾ ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਬੇਰਹਿਮ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚਾਲ ਚੱਲਣੀ ਪਈ।’
ਬੁਲਬੁਲ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨਸੁਖ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਗੁਲੇਲ ਚੱਕੀ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਬੁਲਬੁਲ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ’ਚ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ’ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਲੇਲ ਥੱਲੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰੁੱਖ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਟਾਹਣੀ ਉੱਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਪੈਰ ਧਰਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕੜ ਕੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਮਨਸੁਖ ਧੜੱਮ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਉਹ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੁਲਬੁਲ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, ‘ਪਿਆਰੀ ਬੁਲਬੁਲ, ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ।’
ਬੁਲਬੁਲ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਉੱਤਰੀ। ਮਨਸੁਖ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਈ ਤੇ ਬੋਲੀ, ‘ਉਹ ਮੂਰਖਾ, ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਮੂਰਖ ਦਾ ਨਹੀਂ।’
‘ਕਿਉਂ?’ ਉਸਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਬੁਲਬੁਲ ਬੋਲੀ, ‘ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੂੰ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਬੜੀ ਔਖਿਆਈ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾਣਾ ਗਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਯਕੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਨਮੋਲ ਹੀਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ’ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀਰੇ ਬਾਬਤ ਦੱਸਿਆ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਆਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਤੀਜੀ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਤਲੀ ਤੋਂ ਪਤਲੀ ਟਾਹਣੀ ਉੱਪਰ ਬੈਠ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਰੁੱਖ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।’
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਿਆਣੀ ਬੁਲਬੁਲ ਉੱਥੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ।

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਟਿੱਪਣੀ
ਬਾਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ
ਚਾਲਾਕ ਚੂਹਾ - ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ

ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਮਿਲ ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬਿੱਲੀ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਬੁੱਢੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਉਗਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਫੈ਼ਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਇਸ ਵਾਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਫ਼ਸਲ ਆ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਕੋਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਇਹ ਸਲਾਹ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ।

ਸੁੰਦਰ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਪਨਚੀਰਾ

ਪਨਚੀਰਾ (ਇੰਡੀਅਨ ਸਕਿਮਰ) ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇ ਝੀਲ ਵਿਖੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਨਚੀਰਾ ਨਾਮ ਇਸਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਚੁੰਝ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਨਚੀਰੇ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ, ਚੁੰਝ ਸੰਤਰੀ, ਖੰਭ ਕਾਲੇ ਤੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੋਹਣਾ ਸੁਨੱਖਾ ਪੰਛੀ ਹਰੀਅਲ

ਹਰੀਅਲ  ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸੁਨੱਖਾ ਤੇ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਕਬੂਤਰ ਦੇ  ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ  ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਸ ਤੋਂ ਵੀਹ ਤਕ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ  ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਦਿਖਾਈ  ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵੇਖਿਆ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਬਾਰ ਤਾਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਰੀਅਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਪੱਤੇ ਹਨ  ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਹਰੀਅਲ।
ਇਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਗਰੀਨ ਪਿਜਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਕਾਰ 29 ਤੋਂ 33 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਾਲ ਕਿਆਰੀ - ਛੁੱਟੀਆਂ ਮੁੱਕੀਆਂ ਵਰਖਾ ਆਈ

ਛੁੱਟੀਆਂ ਮੁੱਕੀਆਂ, ਆਈ ਜੁਲਾਈ,
ਵਰਖਾ ਬੀਬੀ ਨਾਲ ਲਿਆਈ।
ਅਰਬ ਸਾਗਰ ’ਚੋਂ ਪੌਣਾਂ ਆਉਣ,
ਪਾਣੀ ਭਰੀਆਂ, ਮੀਂਹ ਬਰਸਾਉਣ।

ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ

ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ ਜਾਂ ‘ਲਾਇਨ ਟੇਲਡ ਮੈਕਾਕ’ ਅੱਜ ਦੇਸ਼  ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੂਛ ਵੀ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ ਜਾਂ ‘ਲਾਇਨ ਟੇਲਡ ਮੈਕਾਕ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਰਾਜਾਂ ਕੇਰਲਾ, ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਬੱਚਿਓ! ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਔਸਤ ਭਾਰ 1450 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਤੋਂ ਭਰੂਣ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਭਰੂਣ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ 21 ਤੋਂ 28 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਬਣਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਰੂਣ ਦੇ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ’ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਈ ਇੱਕ ਬੇਲਣਕਾਰ ਟਿਊਬ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਊਰਲ ਟਿਊਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਟਿਊਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਟਿਊਬ ਸੁਖਮਨਾ ਨਾੜੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਟਿਊਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਅਗਲਾ ਦਿਮਾਗ਼, ਮੱਧ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਨਿਊਰਲ ਟਿਊਬ ਗਲਿਅਲ ਸੈੱਲ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੈੱਲ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲੰਗੂਰ ਲੋਪ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?

ਸੁਨਹਿਰੀ ਲੰਗੂਰ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ  ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਈ.ਪੀ. ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 1955 ਵਿੱਚ ਆਸਾਮ-ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਵਜੋਂ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਈ.ਯੂ.ਸੀ. ਐੱਨ. ਵੱਲੋਂ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਰੈੱਡ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਨਸਲ ਵਜੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬਚਾਓ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੱਧਰ ਤਕ ਘਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਲਾਈਲੱਗ ਸ਼ੇਰ - ਬਾਲ-ਕਹਾਣੀ

ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਇਲਾਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਮੋਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੋਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫਲ਼ ਅਤੇ  ਬੀਜ ਆਦਿ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਭਰ ਲੈਂਦੇ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਪੈ ਕੇ ਹਟਿਆ ਸੀ।

ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲੁਕਣ ਵਾਲਾ ਗਿੱਦਡ਼

ਗਿੱਦੜ  ਇੱਕ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ  ਹਰ ਕੋਈ ਡਰਪੋਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ‘ਵੇਖਿਆ ਗਿੱਦੜ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਿਆ।’ ਗਿੱਦੜ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲੇ, ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਜੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਛੋਟੇ

ਬਨਾਰਸ ਦਾ ਠੱਗ

ਅੱਜ ਫਿਰ ਠੰਢ ਬੜੀ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੈਸਲੀਨ ਅਤੇ ਯਸ਼ਵੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਬੜੀ ਦੇਰ ਤਕ ਬਾਹਰ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਮੀ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, ‘ਬੱਚਿਓ ! ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਠੰਢ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਰਜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਓ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਰਜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।

ਮਿੱਤਰ ਕੀੜਾ : ਲਾਲ ਭੂੰਡ

ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਭੂੰਡ  (ਲੇਡੀ ਬਗ) ਨਾਂ ਦਾ ਕੀੜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ  ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਂਗ ਸ਼ੂਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕੀੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ  ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ  ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਕੀੜੇ  ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਭੂੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ  5 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 450 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ  ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟੇ  ਕੀੜੇ ਇੱਕ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤਕ ਲੰਬੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬਾਲ ਕਿਆਰੀ - ਸਰਦੀ

ਸਰਦੀ ਆਈ, ਸਰਦੀ ਆਈ,
ਪਾਓ ਸਵੈਟਰ ਕੋਟੀਆਂ ਭਾਈ।
ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ’ਵਾ ਪਈ ਵਗੇ,
ਨਿੱਘੀ ਧੁੱਪ ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ।

ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ - ਕੀੜੀ

ਰੇਗਿਸਤਾਨ ’ਚ ਜੰਗਲ ਬੇਲੇ
ਪਹਾੜਾਂ ’ਤੇ ਮੇਰਾ ਘਰ
ਪਿੰਡਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ
ਹਾਂ ਦਰ ਤੋਂ ਦਰ।

ਚੁਗਲਖੋਰ ਬਾਂਦਰ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ

ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੇਰ ਵੀ ਅਕਸਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਦੀ ’ਤੇ ਆਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਲਾਲਚੀ ਗਿੱਦੜ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਗਿੱਦੜ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਕੰਡਾ ਚੁਭ ਗਿਆ। ‘ਹਾਏ, ਹਾਏ!’ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਚਿਲਾਉਣ ਲੱਗਿਆ, ‘ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?’
ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਮਿਲੀ। ‘ਦਾਦੀ ਮਾਂ।’ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਡਾ ਕੱਢ ਦਿਓ।’

ਬਾਲ ਕਿਆਰੀ -ਏਕਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ

ਕਿੰਨਾ ਪਿਆਰਾ ਦਿਨ ਇਹ ਆਇਆ
ਏਕਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ
ਕੇਕ ਅਸੀਂ ਲਿਆਵਾਂਗੇ
ਏਕਮ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖਾਵਾਂਗੇ
ਏਕਮ ਦਾ ਕਮਰਾ ਸਜਾਵਾਂਗੇ

ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ -ਮਧੂ ਮੱਖੀ

ਫੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦੀ
ਮੀਲਾਂ ਤਕ ਉੱਡਦੀ ਜਾਵਾਂ
ਮੈਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀ, ਮੋਮ
ਬਣਾਵਾਂ, ਸ਼ਹਿਦ ਖੁਆਵਾਂ।

ਟਣਕਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਸਾਧਾਰਨ ਫੁਟਕੀ

ਡਾ. ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਬੋਗਨਵਿਲੀਆ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੇਲਾਂ ਨੇ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਕੰਡਿਆਲੀ ਵਾੜ ਜਿਹੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਾੜ ਵਿੱਚੋਂ ਟਣਕਵੀਂ ‘ਟਲਿੰਗ-ਟਲਿੰਗ’ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਦੇ ਕਿਤੋਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਿਤੋਂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਗਨਵਿਲੀਆ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫੜਫੜ ਹੁੰਦਾ ਵੀ ਸੁਣਨ ਲੱਗਾ। ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜੀਵ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗੀ। 

ਚਲਾਕ ਚੂਹਾ - ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ

ਜਿੱਥੇ ਗਾਲ੍ਹੜ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਚੀਕੂ ਨਾਂ ਦਾ ਚੂਹਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਗਾਲ੍ਹੜ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਗਾਲ੍ਹੜਾਂ ਨੇ ਪਿੱਪਲ ਦੀਆਂ ਖੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਚੀਕੂ ਚੂਹਾ ਪਿੱਪਲ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਖੁੱਡ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਇਨਾਮ - ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ

ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਰੁੱਖ ਉੱਪਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾ ਲਏ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਰੁੱਖ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਕਾਂ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਕਾਫ਼ੀ ਆਲਸੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਮਝਾਉਣ ’ਤੇ ਵੀ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਰੁੱਖ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਚਿੜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਕਾਂ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

 
 

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ

ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ

ਵੀਡੀਓ ਗੈਲਰੀ
ਜਨਮ ਦਿਨ
 
 
 
ਅਹਿਮ ਸੂਚਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖਬਰਾਂ ਤੇ ਫੋਟੋ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਦਾਰੇ ਪਾਸ ਰਾਖਵੇ ਹਨ| ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਖਬਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਲੈਣਾ ਲਾਜਮੀ ਹੈ| ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ|
ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਇਮਸ
Notice
Readers are recommended to make appropriate enquires and seek appropriate advice before sending money, incurring any expense, acting on medical recommendations or entering into any commitment in related to any advertisement published in this site . Panjabitimes.com website doesn't vouch for any claims made by the advertisers of product and services. We do not take any responsibility regarding advertisement. Panjabitimes.com website shall not be held liable for any consequences; in the event such claims are note honoured by the advertisers.
Chief Editor, Panjabi Times
Visitor's Counter :   0061367336
Copyright © 2018, Panjabi Times. All rights reserved. Website Designed by Mozart Infotech