» ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਐੱਮਪੀ ਤੁਲਸੀ ਗਬਾਰਡ ਨੇ ਹਿਲੇਰੀ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਕੇਸ » ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਮਾਮਲਾ ਆਇਆ ਸਾਹਮਣੇ ਮਹਿਲਾ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਭੇਜੀ ਨਾਬਾਲਗ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀ » 1 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਤੈਅ ਹੈ ਚਾਰਾਂ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਫਾਂਸੀ, ਹੁਣ ਤਕ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਆਖਰੀ ਇੱਛਾ » ਅਜ਼ਹਰੂਦੀਨ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਕਾਰਿਆ, ਸੌ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮਾਣਹਾਨੀ ਕੇਸ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਧਮਕੀ » ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ 'ਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਔਰਤ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ LIC ਕਿਸ਼ਤ, ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਰੀ ਦੱਸ ਕੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ 25 ਲੱਖ ਦਾ ਕਲੇਮ » ਬੰਗਾਲ 'ਚ ਬੈਲੇਟ ਪੇਪਰ ਨਾਲ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ » ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ 49 ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਬਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ » ਹੈਰਿਸ ਕਾਊਂਟੀ ’ਚ ਪਹਿਲਾ ਦਸਤਾਰਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਡਿਪਟੀ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਬਣਿਆ » ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦਾ ਸੁਆਲ ਹੀ ਨਹੀਂ: ਭਾਰਤ » ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖ ਡਿੱਗੀ; 51ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਪੁੱਜਿਆ
ਲੇਖਕ

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

ਰਸੋਈ ਘਰ

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਲ

ਮਲਹਾਰ ਸਿੰਘ ਜਰਮਨੀ

ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੁਪਾਲਪੁਰੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਅੰਜੂਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਡਾ.ਮਲਕੀਅਤ ਸਿੰਘ ਸੁਹਲ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ:ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਐਸ ਸੁਰਿੰਦਰ ਇਟਲੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ:ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾਏ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਕਸ ਕਲੋਨ (ਜਰਮਨੀ)

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰੰਘ ਸੰਧੁ ਬਟਾਲਾਵੀ

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਾਵੈਂਟਰੀ, ਯੂ ਕੇ

 
 
 
 
 
ਸੰਪਾਦਕੀ

550ਵੀਂ – ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਣਾ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ?

November 04, 2019 05:00 PM

ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਹੀ ਪਰ ਕਦੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ 600ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵੀ ਆਵੇਗੀ। 550ਵੀਂ ’ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਪੜ੍ਹਨ-ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ 500ਵੀਂ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੁੱਲ ਜਹਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਤਰੱਦਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ 600ਵੀਂ ’ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲੇਗਾ ਕਿ 550ਵੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਈ ਗਈ ਸੀ?
ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭੋਇੰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ, ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਆਥਣੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਲੈਣ, ਇਹ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ? ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਰੂਹ ਨੂੰ ਰੁਸ਼ਨਾਉਣ, ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਰਹਿੰਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਬਾਬਰਾਂ ਜਾਬਰਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੰਡਾ ਖੜਕਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ ਕਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੁਵੱਤ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਡੀ ਅਜੋਕੀ ਸਿਆਸਤ, ਵੱਡ-ਅਕਲ ਨਾਲ ਤਾਮੀਰ ਕੀਤੇ ਦਰਜਾ-ਬਦਰਜਾ ਜਮਾਤੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਤਾ-ਸਿਆਸਤ-ਆਰਥਿਕਤਾ-ਬੌਧਿਕਤਾ ਦੇ ਸੁਰ-ਬੱਧ ਪੜੁੱਲ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਸੱਚ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨੇ ਮਹਾਨ ਰਹਿਬਰ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ 550 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਕਿਸਮਤਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਦੇਵੇ, ਕੋਈ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਝਦਾ? ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਕਰਾਇਆ, ਅਕਲ-ਚੁਸਤੀ-ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਇਆ, ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਹ ਨਾਲ ਤਕਸੀਮ ਹੁੰਦੇ ਹਿੰਦਸੇ ਦੀ ਭੇਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ?
ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਜਹਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਾਂਘਾ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ? ਉਧਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਪੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਾ ਹੈ? ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ? ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਸਾਡੇ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਨੀਂ ਠੱਪਾ ਲਾ ਦੇਣਗੇ? ਕਹਿੰਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਜਹਾਂ ਦਾ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੱਕ ਲਾਂਘਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ, ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਨਵਜੋਤ ਸਿੱਧੂ ਸਿਰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਹੈ?
ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਵਾਲ ਦਾਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੱਤਾ ਦੇ ਉਗਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਡਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਕਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਟੂ ਟੋਲੇ ਨਾਲ ਬੱਸ ਭਿੜ ਹੀ ਜਾਈਏ; ਨਿੱਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਅਵਾਜ਼ਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਕਾਲਮਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਖੋਜ ਪਰਚਿਆਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਸਮਝੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਬੰਦੇ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਭਰਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਆਣੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਪੌੜੀਆਂ ਕੰਠ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫਖ਼ਰ ਨਾਲ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਅੰਦਰੋਂ ਡਰੀ ਵੀ ਜਾਨੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਐਵੇਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾ ਲਾ ਲਵੇ। ਕਿਤੇ ਧੀ ਪੁੱਤ ਸੱਚੀਂ ਗੁਰੂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਨਿੱਬੜਿਆ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆਸੀ?
ਫਲਸਫ਼ਾ ਉਹਦਾ ਜੀਣਾ ਮੁਹਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਹੱਲ ਇਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦੇ ਫਲਸਫ਼ੇ ਬਾਰੇ ਹਰ ਗਲੀ, ਮੁਹੱਲੇ, ਪਿੰਡ, ਸ਼ਹਿਰ, ਮੁਲਕ, ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਪੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਚਾਨਣ ਦੀ ਛਿੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਵਾਨ ਦਿਲਾਂ ਦਾ ਇਸ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਜਾਨੀ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ- ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਲਘੂ ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਖੋਜ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਪਰਚੇ ਦਾ ਸਾਮਾਨ!
ਬਾਬੇ ਦੀ ਿਵਸ਼ਾਲ ਹਸਤੀ ਸਾਡੇ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੇਚ ਦਾ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕੀਏ – ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ, ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਸਿਆਸੀ ਉਧੇੜਬੁਣ, ਟਕਸਾਲੀ ਹੋ ਅਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤੁੰਨਣ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਾਗੀਏ। ਜੇ 550ਵੀਂ ’ਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ? ਜੇ ਵਾਵਰੋਲਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਚੱਕਰੀ ਕੌਣ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਜੇ ਨਿਵਾਜੇ ਗੁਰੂ-ਵਰੋਸਾਈ ਧਰਤੀ ਛੱਡ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਤੱਕ ਦੇ ਉਜਾੜਿਆਂ ਦੀ ਸੁਪਨਸਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸੱਤਾ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਣੇ ਸਨ। 

ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਰਾਈਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਠ, ‘‘ਗੱਡੀ ਬਹਿ ਸਿਆਲਦਾ, ਨਾਲ ਬਥੇਰੇ ਹੋਰ’’ ਲਿਆ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਹੱਡ-ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਸਾਡਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਚਰਚੇ 550ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨੀਏ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ?
ਗੁਰੂ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਬੇਘਰ ਹੋਇਆ, ਉਦਾਸੀ ਕੀ ਰੀਤਿ ਚਲਾਈ। ਸਾਡੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਲਿਖ-ਲਿਖ ਆਪਣੇ ਲਈ ਘਰ, ਕੋਠੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਉਹਦੀ 550ਵੀਂ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੋਈ ਸੱਚੀ-ਮੁੱਚੀ ਚੰਗਾ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਨ, ਕਰਵਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਜੇ ਫਲਾਣੀ ਤਰੀਕ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੱਡ-ਆਕਾਰੀ ਕੌਫੀ ਟੇਬਲ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ’ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਸਮਝਣਾ।
ਜਦੋਂ 500ਵੀਂ ਮਨਾਈ ਸੀ ਤਾਂ ਕਣਕਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਗੀਤ ਨੇ ਹਾਸਾ ਛੇੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਣਕਾਂ ਅਚਾਨਕ ਗਿੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਾਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਰਾ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੀ। ਪਟਿਆਲੇ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ‘ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਮੇ’ ਦੇ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਵਾਲਾ “he Panjab – Past and Present ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਅੰਕ ਕੱਢਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਡਾ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਉਦੋਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੰਜ ਇਨਾਮ ਐਲਾਨੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਇਨਾਮ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋ. ਵਜ਼ੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿਧਾਂਤ’ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਸਿਖਰਾਂ ’ਤੇ ਸੀ। ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਐਟਮੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਕੁਵੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਠੋਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਆਸ ਦਾ ਬੁਹਰਾਨ ਸੀ।
ਵਜ਼ੀਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੀ 550ਵੀਂ ’ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਮਾਅਰਕਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਪਤਾ ਕਰ ਲੈਣਾ। ਪਟਿਆਲੇ ਵਾਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਡਾ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਮ ਬਰਾਬਰ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਿਆ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਦੀ ਇਸ 550ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਸਟਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਜਿਹੇ ਪੋਟਿਆਂ ’ਤੇ ਗਿਣਨ ਜੋਗੇ ਨਾਮ ਛੱਡ ਕੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤਾਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੋਡ ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ’ਚੋਂ ਵੀ ਮਨਫ਼ੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ 550 ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰਾਂ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਜੋਗੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਆ ਵੀਚਾਰੀ ਤਾਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ 550ਵੀਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ‘ਆਕੇ’ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਘੱਟ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਅਦਾਰੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਜੁਗਤਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। 500ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀਆਂ। ਤਮਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਢਾਈ-ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਖਰਚੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵਸੂਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਜ਼ੀਆ ਕਹਿਣ ਦਾ ਅਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਚਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅਜੇ ਅਸਾਂ ਇਹ ਗਾਲ਼੍ਹ ਕੰਡੇਦਾਰ ਤਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰਲਿਆਂ ਨੂੰ 20 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀ ਦਰ ’ਤੇ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਫੁੰਡ ਰਹੇ ਹਾਂ।
550ਵੀਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਇਸ ਹਿੰਦਸੇ ਨੇ ਏਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਕਿ 551 ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ ਕੋਈ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਨਾਮਲੇਵਾ ਵੀ 550 ਹੀ ਲੱਭਣੇ ਹਨ ਸਰਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ। ਰੁੱਖ ਵੀ 550 ਲਗਾਉਣੇ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਸਾਈਕਲ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵੀ 550 ਸਵਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਹੋਰ ਜਿਊ ਵੀ ਲਿਆ ਤਾਂ ਕਾਸ ਲਈ? 2069 ਵਿੱਚ 600 ਪੈਰੋਕਾਰ ਹੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਘੜੇਗਾ ਕੋਈ?
ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਸਹੂਲਤਾਂ, ਫੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਨਰਸਾਂ, ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਹਸਪਤਾਲ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਜ਼ਾਹਿਰਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕਿੱਤਾ ਗੁਰੂ ਨੇ ਲਾਂਘਿਓਂ ਪਾਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਦੋਂ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ-ਦਰ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 550 ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਾ ਕੱਚਾ ਮੋਰਚਾ ਲਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਨਾ ਪੱਕਾ ਮੋਰਚਾ ਕੋਈ ਵਿੱਢਿਆ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦੀ 550ਵੀਂ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਸਰਕਾਰ ਨਾਨਕ ਨਾਮਲੇਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੀ ਤਰੱਦਦ ਹੈ? ਬਿਨਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣੋਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੇ। ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਬੋਨਸ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ‘‘ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ’’ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਹਵੇਂ ਨਿਵੀਏਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਚੁਆਤੀ ਲਾ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਧੁਆਂਖ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।
550 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੋਰ ਵੀ ਡਾਢਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੋਧਣਿ ਧਰਤਿ ਲੁਕਾਈ? ਰਾਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮ, ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਸ਼ਰਾਫੀਏ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਅਸਾਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਸਿਖਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ 550 ਵਾਰੀ ਸੋਚ ਲਈਏ ਕਿ ‘‘ਅੰਧੀ ਰਯਤਿ ਗਿਆਨ ਵਿਹੂਣੀ’’ ਵਾਲੀ ਤਸ਼ਬੀਹ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਹੈ?
ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਲਾਂਘਾ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ। ਗੁਰੂ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿ ਨਫ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕੇਹੀ ਸਾਂਝ? ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਨਾ ਟਰੰਪ ਬਚਦਾ ਤੇ ਨਾ ਸੀਰੀਆ, ਯਮਨ, ਲਿਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਦਮਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭਨਾਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦ ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਕਰਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਬਾਰੇ ‘‘ਏਤੀ ਮਾਰ ਪਈ ਕਰਲਾਣੇ’’ ਕਹਿ ਮੋਰਚੇ ਲਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਮਲੇਵਾ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦਾ ਲਾਂਘਾ ਲੰਘ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ? ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਅਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਦੀਵ-ਸੁਵੱਲੀ ਨਜ਼ਰ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ 550ਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਜੱਫੀ ਪਾਣ ਲਈ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਖਾਂਦਾ, ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀ ਏਨਾ ਮਕਬੂਲ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਬੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੜਕਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ 550ਵੀਂ ’ਤੇ ਲਾਂਘਿਓਂ ਲੰਘ, ਉਸ ਦੀ ਵਰੋਸਾਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੁੱਠ ਭਰ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਲਾ ਅਦਾਲਤ ਕਿਸੇ ਦੇ ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਮਲੇਵਾ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਬਣੇ ਕਿ ਮਸਜਿਦ, ਅਸਾਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਹੈ? ਦੂਜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਮੁਲਕ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਦੜ੍ਹ ਵੱਟ ਡਰੀ ਬੈਠੀ ਹੈ। 550ਵੀਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਕਹਾਉਂਦੀ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਪਸਰਿਆਂ 100 ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਡਰਾਇਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਉੱਠਿਆ। ਇੱਕ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਬੈਠ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਰਹਿਮਤ ਵਰਤਾ ਗਿਆ। ਕਦੀ ਜ਼ੁਲਮ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹੋ ਨਿਬੜਿਆ। ਇੱਕ ਨੇ ਸਰਬੰਸ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਫੀਤੀ ਉਹਦੇ ਨਾਮਲੇਵਾ ਹੋਣ ਦੀ ਲਵਾਈ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਫਖਰੇ ਕੌਮ ਰਹੇਗਾ। ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਸੇਵਾ ਕਿਹੜੀ ਆਈ ਹੈ?
(*ਲੇਖਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਜਾਂ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਦੀਵ ਸੁਵੱਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਫਹਿਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਮ ਪਾਲੀ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।)

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਟਿੱਪਣੀ
ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ
ਆਦਰਸ਼ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ?

ਲੇਖਕ : ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਤਜਰਬੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਸਾਰੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ’ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲ-ਕੁਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ

ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਹਾਲ ਹੋਵੇ ?

ਲੇਖਕ :  ਡਾ. ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਅਧਿਆਪਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਹਿਮ ਕੜੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਹੋਣਗੇ, ਸੰਸਕਾਰੀ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਸਮਾਜ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਸਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲੀ

ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ

ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਹਵਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਧੂੰਆਂਖੀ ਧੁੰਦ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਵਾ ਦੇ ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸੇ ਲੋਕ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹ, ਐਲਰਜੀ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹਤ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਹ, ਦਮੇ ਅਤੇ ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। ਹਵਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਕਾ ਵਿਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 32 ਉਡਾਣਾਂ ਦੇ ਰੂਟ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜੈਪੁਰ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵੱਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਪੈਨਲ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਐੱਨਸੀਆਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਉੱਤੇ 5 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਨਲ ਨੇ ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 50 ਲੱਖ ਮਾਸਕ ਵੀ ਵੰਡੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਕੇ ਦਿੱਲੀ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟੇ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 300 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ’ਤੇ ਇੱਕ ਝਾਤ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 1968 ਵਿੱਚ ਕੋਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ 14 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਾਰਮੂਲਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਉੱਚਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1986 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਂਗਰ ਫੇਰੀ

ਬਾਂਗਰ (ਬਾਗੜ) ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਅੱਜ ਹਰਿਆਣਾ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਈ।ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਰਿਆਣਾ ਯਾਤਰਾ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ (ਯਾਤਰਾਵਾਂ) ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਰੋਤ ਸਵਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ’ਚੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਸਾਖੀਕਾਰ ਇਕ ਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਖੀਕਾਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਰਾਹ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤੰਤਰ

ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੁਲੀਸ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਲੋਕ ਦੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਖੇਮੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਭਾਰੀ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੁਲੀਸ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਤੰਤਰ ਭਾਰੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੇਹੂਦਾ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜੇ ’ਚ ਕਬੂਤਰ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਖੇਡ

ਲੇਖਕ  - ਗਗਨ ਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ , ਸੋਰਸ - ਇੰਟਰਨੇਟ 
ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਚ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਘਟਦੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂ ਸੁਣੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਿੱਲੀ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਪਰਦਾ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਬੂਤਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਉਸ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ ਜਿੱਧਰ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਨਗ਼ਮੇ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰੂਪੀ ਰਾਖੇ ਜਨਤਾ ਰੂਪੀ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਆਮ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੁੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਬਿੱਲੀਆਂ ਸਾਡੇ ਦੁਆਲੇ ਰਹੀਆਂ ਨੇ, ਪਰ ਰਾਖਿਆਂ ਨੇ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਪਰਦਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਜਦੋਂ ਪਰਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤਾਂ ਬਿੱਲੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਸੀ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਗ਼ਮੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਬੂਤਰ ਰਾਖਿਆਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ ਰੂਪੀ ਬਿੱਲੀ ਨੇੜੇ ਆ ਢੁੱਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਬੂਤਰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਤੇ ਰਾਖੇ ਵੀ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਸਲੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਰਤਾਂ

ਲੇਖਕ  -  ਬੀਰ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ   , ਸੋਰਸ - ਇੰਟਰਨੇਟ   
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਇਕਪਾਸੜ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਨਸੂਖ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਆਪਹੁਦਰਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਹਾਲਤ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ 5 ਅਤੇ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਗਿਣਤੀਵਾਦ ਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਮਖੌਟਾ ਪਹਿਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਘਵਾਦ ਦੇ ‘ਆਦਰਸ਼ ਨਮੂਨੇ’ ਦੀ ਸਮਝ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 370 ਅਤੇ 35-ਏ ਨੂੰ ਮਨਸੂਖ਼ ਕਰਨਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ।ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪਰਿਣਾਮ, ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਬਹੁਗਿਣਤੀਵਾਦ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵਿਚੋਂ ਜੇਤੂ ਹੋਣ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਘੁਮੰਡ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੱਠਾ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ।

 
 

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ

ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ

ਵੀਡੀਓ ਗੈਲਰੀ
ਜਨਮ ਦਿਨ
 
 
 
ਅਹਿਮ ਸੂਚਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖਬਰਾਂ ਤੇ ਫੋਟੋ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਦਾਰੇ ਪਾਸ ਰਾਖਵੇ ਹਨ| ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਖਬਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਲੈਣਾ ਲਾਜਮੀ ਹੈ| ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ|
ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਇਮਸ
Notice
Readers are recommended to make appropriate enquires and seek appropriate advice before sending money, incurring any expense, acting on medical recommendations or entering into any commitment in related to any advertisement published in this site . Panjabitimes.com website doesn't vouch for any claims made by the advertisers of product and services. We do not take any responsibility regarding advertisement. Panjabitimes.com website shall not be held liable for any consequences; in the event such claims are note honoured by the advertisers.
Chief Editor, Panjabi Times
Visitor's Counter :   0090266581
Copyright © 2020, Panjabi Times. All rights reserved. Website Designed by Mozart Infotech