ਲੇਖਕ

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

ਰਸੋਈ ਘਰ

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਲ

ਮਲਹਾਰ ਸਿੰਘ ਜਰਮਨੀ

ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੁਪਾਲਪੁਰੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਅੰਜੂਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਡਾ.ਮਲਕੀਅਤ ਸਿੰਘ ਸੁਹਲ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ:ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਐਸ ਸੁਰਿੰਦਰ ਇਟਲੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ:ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾਏ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਕਸ ਕਲੋਨ (ਜਰਮਨੀ)

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ

ਦੇ ਲੇਖ ਪੜਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰੰਘ ਸੰਧੁ ਬਟਾਲਾਵੀ

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਾਵੈਂਟਰੀ, ਯੂ ਕੇ

 
 
 
 
ਧਰਮ

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਸੇਵਾਦਾਰ / ਜਥੇਦਾਰ ਸਿੱਖ਼ਾਂ ਦਾ ਪੋਪ ?

February 18, 2015 01:33 AM

ਵਿਸ਼ਵ ਧਾਰਮਿਕ ਗਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਰੋਹ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਧਰਮਾ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਚਿਕਾਗੋ/ਛਿਕਾਗੋ (ਅਮੀਰਕਾ) ਵਿਚ ਹੋeਆ। ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਜਥੇ ਦੇ ਅਗੂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ/ਜੱਥੇਦਾਰ ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਜਥੇ ਨੇ (ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ) ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਾ ਹੋਰਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਜੱਥਿਆਂ ਬਰਾਬਰ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪੋਪ ਦੱਸਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਹੋਰਨਾ ਨੂੰ ਭਰਵਾਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਉਤੇ ਹਉਮੇਂ ਦਾ ਭੂਤ ਸਵਾਰ ਹੋ ਹੀ ਗਿਆ।

 

ਜ: ਟੌਹਰਾ ਦੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁ: ਪ੍ਰ: ਕਮੇਟੀ ਦੀ 25/26 ਸਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸੁਆਰਥ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਜਥੇਦਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਉਤੇ ਲਾਉਣ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿਚ ਨਿਘਾਰ ਹੀ ਆਇਆ। ਭਾਵ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੌਮ ਨੂੰ ਲਾਭ ਘਟ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਧ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਜਿੱਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ ਟੋਹਰਾ ਦੀ 25/26 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਭਾæ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ 25/26 ਮਹੀਨੇ (31 ਦਸੰਬਰ 1996-10 ਫਰਵਰੀ 1999) ਦੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਅਯੋਗਤਾ, ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੱਤ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਹੋਛਾਪਨ ਅਤੇ ਹੂੜ੍ਹਮਤਿ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚਣੀ, ਕਥਨੀ, ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵਤੀਰੇ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ।

 

19 ਫਰਵਰੀ 1997 ਨੂੰ ਭ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਗ਼ਿਕੇਵਲ ਸਿੰਘ, ਜਥੇਦਾਰ, ਤਖਤ ਦਮਦਮਾ, ਡਾæ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ, (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚੇਅਰ ਮੁਖੀ, ਪੰਜਾਬ ਯੁਨਵਿਰਸਟੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੈਕਟਰ 14 ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਚੰਡੀਗੜ) ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋæ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ। ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਿਮ੍ਰਤਾ ਸਹਿਤ ਕਹਾ ਕਿ, "ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਹੋ ਤਹਾਨੂੰ ਧਿਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਢ੍ਹ ਖਾਣ ਨੂੰ ਪਏ, "ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪੰਜ ਜਮਾਤਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਅਕਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾ।" ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਭਾæ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾ ਦੀ ਵੀ ਘੋਰ ਬੇਪਤੀ ਕੀਤੀ।

 

ਇਸੇ ਹੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਮੀਟਿਗਾਂ ਵਿਚ ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਢਾਡੇ ਗੁਸੇ ਸਨ। 17 ਅਕਤੂਬਰ 1997 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਣ ਵਾਸਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾæ ਗੁਰਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਰਿਆੜ ਨੇ ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਸੁਝਾਉ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗeੈ। ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਡਾæ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਢ੍ਹ ਖਾਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਕਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਇਥੇ ਕਿਸ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ, ਭੱਜ ਜਾ ਇਥੋਂ।" ਸ਼ਰਾਫਤ ਦੀ ਮੂਰਤ ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਚੁਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਤੁਰ ਪeੈ। ਇਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਏ ਅਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੰਗਰ ਨਹੀਂ ਛਕ ਸਕਦੇ। ਕਰੋਧ ਦੇ ਰੋਗੀ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਮਰੋੜਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਭੈੜੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਣ ਲਗ ਪਏ। ਗਿ: ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾæ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡਾ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਛਡਾਉਣ ਸਮੇਂ ਭਾæ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹੱਥ ਜਾਣੇ/ਅਣਜਾਣੇ ਗ਼ਿ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦਾਹੜੀ ਨੂੰ ਪੈ ਗਆਿ।

 

17 ਅਕਤੂਬਰ 1997 ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜੱਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਦੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਵਿਖੇ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗਣ ਜਾਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪਿਛੋਕੜ ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ। ਜਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਹੁਣ ਤਕ ਜਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਂਡੇ ਮੰਜਵਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਂਡੇ ਮੰਜਵਾਂਉਂਗਾ।" ਜ: ਟੌਹਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ ਮਿਲ਼ਾ ਕੇ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਚਿੱਠੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਰੱਖਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਪਲੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ: ਟੌਹਰਾ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਪਾਇਆ। ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ: ਟੌਹਰਾ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾਂ ਮੰਨ ਚੁਕੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਘਟੋ-ਘਟ ਪੰਜਾਂ ਦਾਤਣਾ ਦੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੁਵਾਬ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਦੇ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ 507 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦੇ ਫਲੋਟ # 579 ਫਹਅਸe 3 A ਮੁਹਾਲ਼ੀ ਵਿਖੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਸਮੇਂ 20 ਤੋਂ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸਾਢੇ ਨੌ ਲਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰੀਦਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ 15 ਦਸੰਬਰ 1997 ਨੂੰ ਸਬ-ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਮੁਹਾਲ਼ੀ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਕਰਵਾਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਹਾਲ਼ੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਲਾਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ 2500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਗਜ਼ ਤੋਂ ਘਟ ਨਹੀਂ ਕਰਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਉਸ ਨੇ 12 ਲਖ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੀ ਫੀਸ 76200 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਪਲਾਟ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਲਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਅਤੇ 12 ਦਸੰਬਰ 1997 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਅੰਿਮ੍ਰਤਸਰ ਤੋਂ ਬਣਾਏ 4 ਲਖ ਅਤੇ 4 ਲ਼ੱਖ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦੋ ਡਰਾਫਟ ਨੰਬਰ 606641 ਅਤੇ ਨੰਬਰ 606642 ਨਾਲ ਖਰੀਦਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਘਟ ਕੀਮਤ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕੋਈ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ/ਮੁਹਾਲੀ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕੀਂ ਘਟ ਕੀਮਤ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰਖਣ ਵਜੋਂ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ,

1) ਇਹ ਪਲਾਟ ਆਰæ ਐਸ਼ਘਟੌਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ (1978 ਦੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਨਾਮ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਂਮ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥਾਈਂ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਆਰ: ਐਸ: ਘਟੌਰਾ ਹੀ ਕੀਤੇ।

2) 5 ਦਸੰਬਰ 1997 ਦੇ 5 ਰੁਪਏ ਦੇ ਐਫੀਡੇਵਟ ਉਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਆਰ: ਸਿੰਘ ਹਨ।

3) 23 ਦਸੰਬਰ 1997 ਦੇ 5 ਰੁਪਏ ਤੇ 20 ਰੁਪਏ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵਾਲੇ ਐਫੀਡੇਵਟ ਉਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਖੁੱਲੀ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਭਾæ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਗੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਬੱਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।

4) ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਰਹਾਇਸ਼ੀ ਪਤਾ 589 ਫੇਜ਼ 10 ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਦੋ ਲੜਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਪ੍ਰਵਾਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਆਰ ਐਸ ਘਟੌਰਾ ਜਾਂ ਆਰæ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।

 

ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਪਣੇ 22 ਸਤੰਬਰ 1998 ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ (ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਿੱਖ) ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਨੇ 1100 ਅਮਰੀਕਨ ਡਾਲਰ (50000 ਰੁਪਏ) ਤੇ 1500 ਅਮਰੀਕਨ ਡਾਲਰ (67500 ਰੁਪਏ) ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, 50000 ਰੁਪਏ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ 60000 ਰੁਪਏ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭੇਜੇ ਸਨ। 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ 6ਣ51000= 306000 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਉਸ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 6 ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ/ਜੱਥੇਦਾਰ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੇ।

 

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਟੈਲੀਫੂਨ ਉਤੇ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗਲ ਬਾਤ ਦੀ ਭਰੀ ਟੇਪ ਵਿੱਚ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਇਕ ਕਾਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ (1 ਲਖ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ) ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅੰਗ-ਰਖਅਿਕਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਜੀਪ/ਜੀਪ ਵਾਸਤੇ 5 ਲਖ ਰੁਪeੈ ਮੰਗਣ ਤੇ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਰ/ਜੀਪ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਸਲ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 13ਵਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਠਗ ਸਾਧ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਬਰੂੰਡੀ , ਜਿਸ ਦੇ ਇੰਗਲੈਡ, ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਹਨ, ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 30 ਲਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮ੍ਰਸੇਡੀਜ਼ ਕਾਰ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਜਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਦੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ, ਬੁਧੀਜੀਵਿਆਂ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਪਤੀ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁਧ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਹੁਕਮਨਾਮੇਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੌਮ ਦੀ ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਕਰੀ ਗਿਆ, ਸਿਰਮੌਰ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹੂੜਮਾਰ ਅਤੇ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨਗਿਹਲੀ ਕਰ ਛੱਡੀ। ਪਰ ਜ: ਟੌਹਰਾ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਾਰੂ ਭੇੜ ਦੇ ਫਲ ਸਰੂਪ ਜ਼ ਟੌਹਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਚਾ ਵਾਸਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਾਦਲ ਧੜੇ ਵਿਰੁਧ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅਤੇ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜ: ਟੌਹਰਾ, ਜੋ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ/ਜਥੇਦਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕਰਮਚਾਰੀ' ਆਖਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮਿਆਂ ਨੂੰ 'ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਹੁਕਮ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

 

2 ਫਰਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਬਾਦਲ ਧੜੇ ਨੇ ਜ: ਟੌਹਰੇ ਦੇ ਹੱਥ-ਠੋਕੇ ਭਾæ ਰਣਜੀਤ ਸਿਘੰ ਨੂੰ ਅਖੌਤੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖੀ ਸਿੰਘਾਸਣ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕੇ 11 ਫਰਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਭਾ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦਾ ਸੇਵਾਦਾਰ/ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1980 ਨੂੰ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਗ: ਪ੍ਰ: ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮਤਾ ਨੰਬਰ 8032 ਦੁਆਰਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਵਿਖੇ ਇਕੇ ਸਮੇਂ ਦੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਝੂਠ ਦਸ ਕੇ ਉਜਰਤ ਲੈਣ ਕਰਕੇ 100 ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਉਤੇ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪਾਲਕਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਤੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਥਿਤ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਤਿਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਭਾ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਨਾਹ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਬਾਦਲ ਧੜੇ ਨੇ ਭਾ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਆਸ ਸੀ।

 

ਭਾ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਵੀ ਭਾ: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗੂੰ ਹੂੜਮਾਰ ਅਤੇ ਅਯੋਗ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਮਈ 2000 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਕਰਕੇ ਭਾ: ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ (ਹਿੰਦੂ ਵੇਦਾਂਤ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਗਿਯਾਤਾ| ਵੇਖੋ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਪੰਨਾ 1108) ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

 

ਸਨ 1996 ਵਿੱਚ ਭਾ: ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਹਰਿਮੰਦਰ ਅਤੇ ਡਾ: ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੋਫੈਸਰ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਬਿਪ੍ਰਨੀ ਰੁਚੀ ਵਾਲੇ ਗੁਮਨਾਮ, ਕੁਟਿਲ ਲਿਖਾਰੀ ਦੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕੂੜ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ 'ਗੁਰ ਬਿਲਾਸ (ਭਾਵ- ਆਨੰਦ, ਭੋਗ) ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ 6, ਜੋ ਕਿ ਗੁਰਮਤ, ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਤ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਵਾ ਕੇ 'ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 400 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਉਤਸਵ ਉੱਤੇ 'ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ' ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਕੀਤਾ।

 

ਜੇ ਇਸ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕੂੜ ਦੇ ਪੁਲੰਦੇ ਗੁਰਬਿਲਾਸ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ 6 ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚਣੀ, ਕੱਥਨੀ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਐਨ ਉਲਟ ਸੀ। ਅਵਤਾਰਵਾਦ, ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ, ਬਿਪ੍ਰਨੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ, ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਇਸ ਅਖੌਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਭਾ: ਰਣਜਤਿ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ 12 ਪ੍ਰਸੰਸਕ, ਜਥੇ: ਟੌਹਰਾ, ਜਥੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਥੇ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ, ਭੌਰ, ਸ: ਕਲਕਤਾ, ਗਿ: ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ, ਗਿ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਥਾ-ਵਾਚਕ, ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਮਲੂਨੰਗਲ, ਗਿ: ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤਲਵਾੜਾ, ਸ: ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਚ, ਗਿ: ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ।

 

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਵਿਖੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖ਼ ਦੀ ਝਾੜ-ਝੰਬ

 

"24 ਜੁਲਾਈ 2000 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ (ਭਾਈ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਟਾਲਾ) ਬਾਹਰ ਪਰਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਦਫਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਆਪਿਸ ਵਿਚ ਵੀਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸੁਣਿਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੱਥਾ ਜਮੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਿੰਘ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਡਰਦਾ ਡਰਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਜਥੇਦਾਰ (ਭਾਈ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਜੀ) ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਦੁਜੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ --- ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ। ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

 

"ਇਤਨੀ ਦੇਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਕੇਸਰੀ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਚੁਪ ਤੋੜਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ 'ਦੇਖੋ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਉਸ ਕੇਸਰੀ ਪਗੜੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਸਹਿਬ ਨੇ ਕੁਝ ਕਾਨੂਨੀ ਤਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੇ ਕਾਨੂਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਦੰਮ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ। 'ਦੇਖੋ ਭਾਈ ਤੁਹਾਡੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਤੇ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹੋ। ਗਲ ਸਿਰਫ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਮੇਂ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਹੈ।' ਫਿਰ ਆਪ ਨੇ ਇਕ ਸਿੰਘ (ਜੰਮੂ ਡਿਸਟ੍ਿਰਕਟ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਿੱਠੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇ। ਉਹ ਚਿੱਠੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੀ ਸੀ।"

 

"ਭਾਈ --- ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਹਿਬ ਵੀ Aਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਰਵਾਇਤ ਹੈ।" "ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਆਪ ਨੇ ਜਮੂੰ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸਮੇਂ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ 'ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਤਖਤਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰ ਲੈਣ ਦਿਉ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਲੈਣਾ।' ਪਰ ਆਪ ਜੀ ਅੱਜ ਇਥੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, Ḕਆਪ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ। ਆਪ ਵੀ ਅਮਲ ਕਰੋ ਤੇ ਹੋਰਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰਾਉ।' ਜਦੋਂ ਆਪ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਕੱਤਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਕੱਢੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਆਪ ਜੀ ਇਸ ਭਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜਾਰੀ ਰਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਭਾਈ --- ਸਿੰਘ ਜੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੋਵੇਗੀ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲੋਗੇ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਆਂਗੇ।"

 

"ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਵਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਿ, "ਕੀ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਬਾਣੀ ਦਾ ਮੱਧ 705 ਪੱਨੇ ਤੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ 'ਆਦਿ ਪੂਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਨ ਅੰਤ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਹਿḔ ਹੈ? ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਮੱਧ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਸਲੋਕਾਂ, ਪੰਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਦੋ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੀ 548 ਅਤੇ 1017 ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।' ਭਾਈ --- ਸਿੰਘ ਬੋਲੇ 'ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣ ਆ ਗਏ? ਇਹ ਰੀਤ ਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਆਣਾ ਹੈਂ?' ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬੋਲਿਆ 'ਮਹਾਰਾਜ ਤਾਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਥੇ ਵੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'"

 

"ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, 'ਕੀ ਪੰਥ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਕਿ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਚਾਲੂ ਰਹੇਗੀ?' ਇਸ ਤੇ ਭਾਈ --- ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।' ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, 'ਕੀ ਇਹ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ?' ਜਵਾਬ ਨਾਂਹ ਵਿਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦਾ ਇਕ ਪੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ 10 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਸਲੇ ਤੇ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

 

"ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਮਨਮਤ ਕਿਉਂ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਬੋਲੇ, 'ਇਹ ਕੋਈ ਵਢੀ ਮਨਮਤ ਨਹੀਂ।' ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਮਹਾਰਾਜ ਉਥੇ ਮੱਧ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਆਗਿਆਨਤਾ ਵੱਸ ਉਥੇ ਮੱਧ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।' ਭਾਈ --- ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਗਰਜ ਕੇ ਬੋਲੇ, 'ਤੂੰ ਕੌਮ ਦਾ ਕੋਈ ਠੇਕੇਦਾਰ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਾਠ ਰੱਖੇਂਗਾ ਤਾਂ ਮੱਦ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਪੰਥ ਦਾ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨਾ ਬਣ।' ਜਦੋਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੇ ਗਿਆਨੀ --- ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ ? ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਂਵਾਗੇ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਠੀਕ ਕਰਾਂਗੇ।'

ਗਿਆਨੀ ---ਸਿੰਘ ਵੀ ਭਾਈ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣ ਧਮਕਾਉਣ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ।"

"ਗਿਆਨੀ --- ਸਿੰਘ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਇਕ ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਹਾਰਾਜ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਗਲਤ ਰੀਤਾਂ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਲਾਹੁਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੇ ਪੰਥ ਵਿਚੋਂ ਛੇਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਦਕਾ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ।'" ਭਾਈ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਟਾਲਾ

 

ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਵੀ ਪੋਪ ਵਰਗਾ?

 

23-24 ਜਨਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਵੈਟੀਕਨ ਵਿਖੇ ਸਰਬ-ਧਰਮ ਸਮੇਲਨ ਵਿਚ ਜਥੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਸਮੇਲਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਆ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,

 

"ਪੋਪ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਥਾਂ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ| ਜਦੋਂ ਪੋਪ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਡੀਨੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੋਪ ਚੁਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਹਾਂ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਵੀ ਪੋਪ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੋਪ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਦਵੀ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਡੂੰਗਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਛੇਤੀ ਫੇਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

 

ਟਿਪਣੀ:-ਜਥੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਦੇ ਕਥਨ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਤੱਥ, ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮਿਲਦੇ ਹਨ| ਕਈ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਤੱਥ:-ਕੈਥੌਲਿਕ ਧਰਮ ਦਾ ਸਰਵ-ਉਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ, ਪੋਪ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਰੋਮਨ ਕੈਥੌਲਿਕਸ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।

 

ਸੰਕੇਤ:-ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮਹਾਨ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਨਿਯਮ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

 

ਸਵਾਲ:-ਕੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਜਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਾਦਾਰ/ ਜਥੇਦਾਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ? ਕੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪੋਪ ਵਰਗੀ ਹਸਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ? ਕੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦਾ ਕਥਿਤ ਜਥੇਦਾਰ ਉਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

 

ਭੁਲੇਖੇ:-ਅਨੋਖੀ ਸਿੱਖ਼ੀ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਪਾਦਰੀ, ਪਰੋਹਤ, ਪੁਜਾਰੀ, ਰੱਬਾਈ ਜਾਂ ਮੌਲਵੀ ਵਰਗ ਵਰਗੀ ਹੈ| ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਸਰਵ-ਉਚ ਸਿੱਖ਼ ਆਗੂ ਹੈ|

 

ਨਿਰੋਲ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਧਰਮ ਸਿੱਖ਼ੀ ਵਿਚ ਸੂਝਵਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਨਵੇਕਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਲੋ ਵਿਚ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ਼ ਸ਼ਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸੁੱਚੀ ਸਿੱਖ਼ੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਦੀ ਸੇਧ ਦੇ ਸਕਣ | ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅਖੌਤੀ ਸਿੱਖ਼ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਵਰਗ ਵਿਚ ਅਗਿਅਨੀ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਮਸੰਦਾਂ, ਮਹੰਤਾਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਧੂ ਰਹੀ ਹੈ| ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਈ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਮਸੰਦਾਂ, ਮਹੰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ|

 

ਸਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਮਾਰ ਦੁਲੱਤਿਆਂ ਦੀ, ਜੇ ਕੁਰਸੀ ਬਹਾਈਏ ਖੋਤਿਆਂ ਨੂੰ|

 

ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਵਤ ਕਈ ਅਜੋਕੇ ਕਥਿਤ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚਣੀ, ਕਥਨੀ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਹੇਠ ਲਿੱਖੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਇਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਢੁਕਵੀਂ ਜਾਪਦੀ ਹੈ|

 

'ਇਕ ਵਾਰੀ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਾ ਸਿੰਘਾਸਣ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗੱਦੀ ਸੁੰਝੀਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨਹੁਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਛੋਟੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਚੀਜ਼ ਸਮਾ ਨਾ ਸਕੀ। ਬੈਠਦਿਆਂ ਹੀ ਇੰਦਰਾਣੀ ਵਲ ਪੈਗਾਮ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਘੱਲਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਾਲਕੀ ਚੁਕਾ ਕੇ ਆਵੇਂ ਤਾਂ ਮਿਲਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।" ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਤੇ ਨਹੁਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਦਾ ਇੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਕਲ ਫੁਰ ਪੈਂਦੀ। ਪਰ ਇਹ ਸੀ ਨਰਦ ਦੇ ਥਾਂ ਕੋਲ਼ਾ, ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਅੰਨਾਂ। ਝੱਟ ਪਾਲਕੀ ਜੁੜਾ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਤੋਂ ਬਲਦੀ ਉੇੱਤੇ ਤੇਲ ਇਹ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਡੀਆਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਸਰਪ ਸਰਪ (ਛੇਤੀ, ਛੇਤੀ)। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਅਣਖ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਮਨਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਲਕੀ ਭੁੰਜੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਅਗਸਤ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੂਰਖ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਨਹੁਸ ਹੀ ਰਹਿਉਂ। ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਪਦਵੀ ਤਾਂ ਮਿਲ ਗਈ ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਨਾ ਆ ਸਕੀ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਪਚਾ ਸਕਦੋਂ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਾਲਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਦੀ ਸੋਭਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਾਹ ਮਾਤਲੋਕ ਵਿਚ ਸਰਪ (ਸੱਪ) ਦੀ ਜੂਨ ਭੋਗ ।"

 

ਅਜੋਕੇ ਜੱਥੇਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ, ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਮੁਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀਆਂ ਟਿਪਣੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 28 ਮਈ 1999 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਵਿਖੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹੀਆਂ,

1) "ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਥੇਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹਰਾ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਨਾ ਕਾਬਲੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਬੋਝ ਹਨ।"

2) ਜਥੇਦਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੋਣ ਹੀ ਗਲਤ ਸੀ।"

3) "ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ।"

4) "ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਖੁਦ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 8 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਕਾਨ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

5) "ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ('ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਲ ਸੀ।' ਅਜੀਤ ਪਤਰਕਾਰ ਦੀ ਟਿਪਣੀ)

6) "ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਰਬ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਣੇ ਜਿਹੀ ਅਦਾਲਤ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅਕਸ ਵਿਗੜਿਆ ਹੈ।"

7) "ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਬੋਲ ਬਾਣੀ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਪਰ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤਾਂ ਗਾਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।"

8)"ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁਧਾਈ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਚੂਲੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲਏ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।"

9) "ਜਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਗਲਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਕੌਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।"

10) "ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਵਲੋਂ ਟੌਹਰਾ-ਨਰੰਕਾਰੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਨਾਤਸ਼ਾਹ ਰਵੱਈਆ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

11) "1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸਰਬ ਉੱਚ ਪਦਵੀ ਉਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹੇ ਵੀ ਜਥੇਦਾਰ ਆਏ, ਸਭ ਮਤਲਬ ਪ੍ਰਸਤ ਤੇ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।"

12) "ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗ਼ਿ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਦਲੀ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਜਥੇਦਾਰ ਟੌਹਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ।"

13) "ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਵਿਖੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਬਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।"

14) ਭਾਈ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਥੇਦਾਰ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੋਵਾਂ ਉਤੇ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ, "ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵੇਲੇ 5000 ਰੁਪਏ ਪੇਸ਼ਗੀ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਕਰੋੜਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?"

 

"ਪ੍ਰੋ: ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉਤੇ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟੀ ਕਰਕੇ ਜਾਇਜ਼ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਢੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬੰਦੇ ਪਛਮੀਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁਚਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲੱਗ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਉਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਪੱਧਰ ਕਰਾ ਕੇ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ ਪਲਾਟ ਵੇਚਣ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਵਾਂਗ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਵੀ।" ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ

ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਕੁੱਤਾ ਰਾਜਿ ਬਹਾਲੀਐ ਫਿਰਿ ਚੱਕੀ ਚੱਟੈ॥

ਸਪੈ ਦੁਧੁ ਪੀਆਲੀਐ ਵਿਹੁ ਮੁਖਹੁ ਸਟੈ॥ ਵਾਰ 35, ਪਓੜੀ 1

ਅਜੋਕੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਢੁਕਵੀਂ ਕਵਿਤਾ

ਨਾ ਤੀਰ ਤੇ ਨਾ ਭੱਤਾ1

ਨਾ ਸੰਗਤ ਤੇ ਨਾ ਜੱਥਾ।

ਮਾਂ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਜੱਥੇਦਾਰ।

ਅਕਲੋਂ ਹੀਣਾ ਬੁਧੋਂ ਖੁਆਰ । 

ਪਾਇਆ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਭਾਰ।

ਗੱਲ ਗੱਲ ਤੇ ਕਰੇ ਖੁਆਰ ।

ਆਖੇ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਸਰਦਾਰ।

ਨਾ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਕੋਈ ਬਾਤ।

ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਕੱਢੇ ਸੁਗਾਤ।

ਚਿੱਟੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਆਖੇ ਰਾਤ।

ਜਿਤੀ ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਮਾਤ।

ਜਿਹੜਾ ਲਭ ਜਾਏ ਉਲੂ ਦਾ ਪੱਠਾ।

ਉਹਨੂੰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਕੱਠਾ।

ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਜਥੇਦਾਰ।

ਆਪ ਚਲਾਣ ਧਰਮ ਸਰਕਾਰ।

ਆਓ ਕੋਈ ਅਕਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰੀਏ।

ਐਸਾ ਲੱਭਇੇ ਕੋਈ ਸਰਦਾਰ। ਸਿਰ ਨਿਵ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ।

ਸਿੱਖੀ ਜੀਵਨ ਖਾਲਸਾਈ ਵੀਚਾਰ। ਰੱਲ ਮਿੱਲ ਲਾਹੀਏ ਤਖਤ ਤੋਂ ਭਾਰ।

ਬੁਧੀ ਸੰਗਿ ਕੋਈ ਬਿਧਿ ਬਣਾਓ। ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਓ। ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ, ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਯੋਗੀ ਜੀ, ਫੁਰਮਾਨ ਖਾਲਸਾ ਡਾ: ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਹਲੂਵਾਲੀਆ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਸੂਝਵਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਤਖਤਾਂ ਦੀ ਸੰਮਾਨਤਾ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁæਪ੍ਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਤਖਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਿਯਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹਦੇ ਹਨ। 2 ਫਰਵਰੀ 1945 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹੀਯਾ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ। ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋਈ ਭੁਲ ਕਾਰਨ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਪਾਤਰ ਸਿੱਖ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਭੁਲ ਬਖਸ਼ਾਵੇ। 1925 ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂਨ ਜਾਂ 1945 ਦੀ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਥੇਦਾਰ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਕ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਟਿੱਪਣੀ
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ
ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ’ਚੋਂ ਮਨਫ਼ੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਰਤ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ ਤੇ ਵੰਡ ਛਕੋ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਧਰਮ ਅੰਦਰ ਫੋਕੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ, ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ, ਵਹਿਮ-ਭਰਮਾਂ, ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ, ਮੜੀ-ਮਸਾਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਮੇਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਵਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਕੇ ਦੇਹ ਧਾਰੀ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਬਾਬਾ ਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਧੀਰ ਮੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਰਾਮਰਾਈਆਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਿੱਧਰੇ ਸਿੱਖ ਵੀ ਅਖੌਤੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਪੂਜਕ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਥਿੜਕ ਨਾ ਜਾਣ।

ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ

ਗੁਰ ਹਰਸਹਾਇ ਨਗਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਤਵੀਂ ਪੁਸ਼ਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਮੱਲ ਸੋਢੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਹਰਸਹਾਇ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜੀਵਨ ਮੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਇਕ ਗੱਦੀ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਦੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਇੱਥੇ ਰੱਖੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਦਾ ਰਖਿਅਕ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਕਾਫੀ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਰੱਖੀ ਇਸ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਕਾਰਨ ਹੀ

ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬਿਰਖ਼-ਬਗ਼ੀਚੇ

ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸਾਂਝ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸਾਂਝ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਬੀ ਆਸਰਾ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੱਕਿਆ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਵਕਤ ਦਾ ਪਹੀਆ ਚੱਲਦਾ ਗਿਆ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਬਦਲਾਅ ਆਏ ਅਤੇ ਉਹ ਬਦਲਾਅ ਅਨੇਕਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਏ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਬੜਾ ਹੀ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਸੰਗ ਜੁੜਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨੇ ਫਰੋਲਦਿਆਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਜਿਹੇ ਤੱਥ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬਿਰਖ਼-ਬਗ਼ੀਚਿਆਂ ਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਹੀਦ ਬੋਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗਰਜਾ ਸਿੰਘ

ਬਾਬਾ ਬੋਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਬਾ ਗਰਜਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ ਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਡਰ ਤੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਬੋਤਾ ਸਿੰਘ ਸਵਾ ਛੇ ਫੁੱਟ ਜਵਾਨ ਵੇਖਣੀ-ਪਾਖਣੀ ਰੋਹਬਦਾਰ ਤੇ ਭਰਵੇਂ ਜੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਅੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਨਾਦਰਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਲ ਵੀ ਖੋਹਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜ਼ਕਰੀਆਂ ਖਾਂ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਖੁਰਾ ਖੋਜ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਰੱਖ

ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ’ ਦਾ ਮੋਰਚਾ

ਸਿੱਖ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਪੰਨਾ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾ ਭਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਲਈ ਜੂਝਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਹੀ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਚਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਵੀ ਖੇਡੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਮਹੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਹਿ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਮਹੰਤ ਸ਼ਰੇਆਮ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਉਲਟ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ।

ਵਿਆਖਿਆ ਸ੍ਰੀ ਜਪੁ ਜੀ ਸਾਹਿਬ

ਜਦੋਂ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਸੁਖਮਨਾ ਪਥ ਤੋਂ (ਨਾਭਿ ਕੁੰਡ ਦਾ) ਸੂਰਜ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਤਪ ਤਾਉ ਵਾਲੇ ਅਗਨਿ 'ਚ ਮੋਹ ਮਾਇਆ, ਰੋਗ, ਵਿਕਾਰ ਸਭ ਦਗਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੂਰਜ (ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਤਾਪ) ਦਸਮ ਦੁਆਰ 'ਚ ਪੁੱਜ ਕੇ ਅਜਰੁ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਝਰਨੇ ਦਾ ਮੀਂਹ ਬਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਜਗੰਨਾਥ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦੈ। ਬਿਨਾ ਤਪ ਤਾਉ ਦੇ ਕਾਇਆ ਰੂਪੀ ਭਾਂਡਾ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ 'ਚ ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਬਣਿਆ ਹੀ ਰਹਿੰਦੈ।

ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਤੇਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰਾ'

ਮਾਈ ਦੇ ਅੜੀਅਲ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ 'ਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ 'ਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਤਿੰਨ ਪਹਿਲੂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਕ ਤਾਂ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਗਊ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਤ ਸੀ ਗਊ ਦੇ ਬਛੜੇ ਅਤੇ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਵਲੋਂ ਮਰੀ ਹੋਈ ਗਊ ਦੇ ਵਿਰਲਾਪ ਤੇ ਗਮ 'ਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਣ ਦੀ।

ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਦਾ ਦਰਦ ਬਿਆਨਦਾ ਚਿੱਤਰ

ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਵਰਪੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਦੋ ਜੋੜੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ’ਕੱਲੀਆਂ-’ਕੱਲੀਆਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾ ਵਸੇ ਸਨ। ਕਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭੈਣਾਂ ‘ਸਿੰਘ ਟਵਿਨਜ਼’ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਫ਼ੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਨਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਪਿੰਡ ਬਹੋੜੂ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਝਬਾਲ ਰੋਡ ’ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੱਟਵਾਂ ਪਿੰਡ ਬਹੋੜੂ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਭਾਈ ਬਹੋੜੂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਪਿਆ। ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਈ ਬਹੋੜੂ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਖੋਸਾ ਖੱਤਰੀ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਜੋ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਬਣਿਆ। ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਦੋ ਘੋੜੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਘੋੜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਖੋਹ ਲਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਵਿਧੀਚੰਦ ਜੀ ਨਜੂਮੀਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਘੋੜੇ ਲੈਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਬਹੋੜੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਬਹੋੜੂ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਬਹੋੜੂ ਜੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਥਾਪੜੇ ਨਾਲ ਵਸਿਆ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤੋਂ ਛਿਪਦੇ ਵੱਲ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਲਗਪਗ 17,700 ਏਕੜ, ਆਬਾਦੀ 28,000, ਵੋਟਰ 15,000, ਨੰਬਰਦਾਰ 30 ਤੇ ਚੌਕੀਦਾਰ 25 ਹਨ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ 9 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ’ਚੋਂ 22 ਪਿੰਡ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਈਆ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ 22 ਅਗਵਾੜ ਹਨ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਉਤਰਾਖੰਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 7000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਵਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੰਪਾਵਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਅਤੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਜਗਤ-ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਠਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਦੇ ਅਸਲੀ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦਾ ਚੇਲਾ ਢੇਰ ਨਾਥ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਢੇਰ ਨਾਥ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਸਲ ਅਤੇ ਸਾਰਥਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੋਸ਼ਟੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਆਚੰਭਤ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੌਤਕ ਵਾਪਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੌਤਕ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਕੌੜਿਆਂ ਰੀਠਿਆਂ ਵਿਚ ਮਿਠਾਸ ਭਰ ਗਈ, ਉੱਥੇ ਹੰਕਾਰੀਆਂ ਨਾਥਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇੱਥੇ ਨਾਥਾਂ-ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਧੰਨ ਕਹਿਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਢੋਟੀਆਂ

ਮਾਝੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦਾ ਪਿੰਡ ਢੋਟੀਆਂ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਢੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਦੀ ਚਰਨਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਾਬਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਈ ਦਾਦੂ ਜੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਭਾਈ ਦਾਦੂ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਰਾਜ ਵਿਚ ਸੰਮਤ 1577 ਨੂੰ ਭਾਈ ਦਾਤੋ ਦੇ ਘਰ ਮਾਈ ਇੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ 23 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਮਾਝੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਅੱਠ-ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਖਾਨਰਜਾਦੇ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹਿੱਤ ਗਏ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ, ਧਿੰਗਾ ਨਾਈ ਤੇ ਭਾਈ ਦਾਦੂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਨ। ਵਾਪਸੀ ’ਤੇ ਪਿੰਡ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਭਾਈ ਦਾਦੂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸਾਇਨਾ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ, ਸ੍ਰੀਕਾਂਤ ਨੂੰ ਜੁੜੀ ਕਾਂਸੀ

ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ,15 ਅਪਰੈਲ (ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ ) : ਸਾਇਨਾ ਨੇਹਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਮਲਾਵਰ ਖੇਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੀਬੀ ਸਿੰਧੂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰਦਿਆਂ ਅੱਜ 12ਵੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਪਰ ਕਿਦਾਂਬੀ ਸ੍ਰੀਕਾਂਤ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਰੰਕੀਰੈਡੀ ਅਤੇ ਚਿਰਾਗ ਸ਼ੈਟੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗ਼ਮੇ ਨਾਲ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਔਰਤ ਦਾ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ

 ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਾਸੀ ਤੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ, ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮਰਦ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਔਰਤ ਨਿਲਾਮ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਕਦੀ ਰਹੀ। ਨਿੱਕੀਆਂ ਬਾਲੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਢਿਆਂ ਤੇ ਲੰਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਔਰਤ ’ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਤੇ ਆਖਿਆ:

ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਕਲਾ

ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਓ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਰੁਝਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਸਮੂੁਹ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਬਹੁਤਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਲਾ ਦਾ ਕੰਮ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਓਢੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਇਹ ਨਜ਼ਰ ਤਾਂ ਹੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਹਰਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪੱਤਰੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਹਰ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰੂਹਾਨੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਅਸਵਾਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ

ਲੋਕ-ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਭਰੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਨਾਸ਼ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਛਿਣ-ਭੰਗਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭੈਅ-ਭੀਤ ਹਨ। ਗੁਰੂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਫੁਰਮਾਨ ਦੀ ਉਜਲਤਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ; ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ਨੇ ਮਾਨਵ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਹਨ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੇ-ਮਤਲਬੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਨੋ- ਬਿਰਤੀਆਂ ’ਤੇ ਹਾਸਲਤਾ ਪਾ ਕੇ ਸਹਜ-ਜੋਗ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਠਾਕੁਰ ਖੁਦਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ

ਇਹ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਨੌਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਠਾਕੁਰ ਖੁਦਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਕੱਢ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਪੰਥ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦਾ ਸਦਾਵਰਤ  ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਅੰਨ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ  ਬਿਨਾਂ ਜਾਤ, ਵਰਣ ਅਤੇ  ਮਜ਼੍ਹਬ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਸਮਾਨਭਵ ਨਾਲ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖੁਦਾ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸੰਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਠ ਬੜਾ ਸੁਰੀਲਾ ਸੀ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਉਹ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਇਕ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਉਲੀਕਣਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖੰਡੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਖਾੜਨ ਵਾਲਾ ਜਰਨੈਲ

ਅਕਤੂਬਰ, 1670 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਣਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਤੋਂ ਹੋਏ ਹਿਰਨੀ ਦੇ ਕਤਲ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹਲੂਣ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੋਂ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਔਘੜ ਨਾਥ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਲੱਗ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਪਾਵਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ

ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ 148 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਨਾਗ ਪਰਬਤ ਨੇੜੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਛੋਟੇ 400 ਮੰਦਰ ਹਨ। ਧਰਮ ਸਾਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਗਯਾ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਉਤਰਾਖੰਡ

ਪਹਿਲੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਉਤਰਾਖੰਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 7000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਵੱਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੰਪਾਵਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਅਤੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਜਗਤ-ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਠਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਦੇ ਅਸਲੀ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਣ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦਾ ਚੇਲਾ ਢੇਰ ਨਾਥ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।

 
 

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ

ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ

ਵੀਡੀਓ ਗੈਲਰੀ
ਜਨਮ ਦਿਨ
 
 
 
ਅਹਿਮ ਸੂਚਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖਬਰਾਂ ਤੇ ਫੋਟੋ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਦਾਰੇ ਪਾਸ ਰਾਖਵੇ ਹਨ| ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਖਬਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਲੈਣਾ ਲਾਜਮੀ ਹੈ| ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ|
ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਇਮਸ
Notice
Readers are recommended to make appropriate enquires and seek appropriate advice before sending money, incurring any expense, acting on medical recommendations or entering into any commitment in related to any advertisement published in this site . Panjabitimes.com website doesn't vouch for any claims made by the advertisers of product and services. We do not take any responsibility regarding advertisement. Panjabitimes.com website shall not be held liable for any consequences; in the event such claims are note honoured by the advertisers.
Chief Editor, Panjabi Times
Visitor's Counter :   0064524762
Copyright © 2018, Panjabi Times. All rights reserved. Website Designed by Mozart Infotech